Faktem niewymagającym chyba specjalnego dowodu jest aktualna trudna sytuacja na rynku pracowniczym w branży gospodarki morskiej.
Bezrobocie oficjalnie niemal nie istnieje, albo jest w granicach błędu statystycznego, większość fachowców pracuje poza granicami kraju, a na miejscu zauważalny jest brak rąk do pracy nawet przy najprostszych zadaniach.
Zatrudnianie cudzoziemców (przede wszystkim spoza krajów UE) wydaje się zatem zabiegiem, zarówno potrzebnym, jak i uzasadnionym.
Zerknij proszę na moją publikację istotnym ryzyku zawierania umów z podwykonawcami, którzy zatrudniają cudzoziemców do wykonywania zadań w Twojej firmie.
Znajdziesz ją na łamach gospodarkimorskiej.pl TUTAJ.
Ryzyko współpracy z nierzetelnym podwykonawcą lub też takim, którego sytuacja finansowa nie daje rękojmi pokrycia roszczeń pracowniczych ze strony cudzoziemców jest coraz większe.
Aby uwolnić się od tego ryzyka lub chociaż ograniczyć swoją odpowiedzialność, musisz spełnić wymagania tzw. należytej staranności.
Wymagania te są następujące:
1. Informacja
Powinieneś poinformować podwykonawcę o potencjalnych negatywnych skutkach powierzania pracy cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP.
Skutki te polegają m.in. na tym, że:
– cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu, któremu powierzono wykonywanie pracy, przysługuje roszczenie o wypłatę zaległego wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń;
– podwykonawca, który powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi bez ważnego dokumentu uprawniającego go do pobytu w Polsce i podejmowania pracy na terytorium RP jest obowiązany pokryć koszty związane z przesłaniem cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego cudzoziemiec powrócił lub został wydalony;
– ten, kto powierza wykonywanie pracy w tym samym czasie wielu cudzoziemcom, jak i małoletniemu cudzoziemcowi bez ważnego dokumentu uprawniającego go do pobytu i podejmowania pracy na terytorium RP; albo w związku prowadzoną działalnością gospodarczą uporczywie powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi bez ważnego dokumentu uprawniającego go do pobytu i podejmowania pracy na terytorium RP, podlega karze grzywny lub ograniczenia wolności;
– ten, kto powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w warunkach szczególnego wykorzystania, albo powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącemu pokrzywdzonym przestępstwem określonym w art. 189a § 1 kodeksu karnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3;
– ten, kto uporczywie powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy praca ta nie ma związku z prowadzoną przez powierzającego wykonywanie pracy działalnością gospodarczą, podlega karze grzywny do 10.000 zł (podżeganie i pomocnictwo do tego czynu są również karalne).
Ważna uwaga! Aby wykazać, że należycie wypełniłeś ten obowiązek, dobrze byłoby uzyskać pisemne oświadczenie od kontrahenta, że został poinformowany o ww. zagrożeniach. Samo ustne zapewnienie może nie wystarczyć.
2. Weryfikacja
W tym punkcie, niezależnie od samego poinformowania, powinieneś sprawdzić, czy podwykonawca wykonał obowiązek zgłoszenia cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych, o ile obowiązek taki wynika z obowiązujących przepisów.
Tutaj dobrze byłoby uzyskać od kontrahenta zestawianie pracowników – cudzoziemców zatrudnionych przy wykonywaniu Twojego zamówienia z odpowiednim oświadczeniem podwykonawcy, czy pracownicy są zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych.
Szczerze jednak mówiąc, takie zestawienie i oświadczenie, to jednak może być za mało.
Warto zatem domagać się dodatkowo kserokopii dokumentacji potwierdzającej legalność zatrudnienia cudzoziemca, w tym (to jest najważniejsze) dokument potwierdzający zgłoszenie cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych.
Jeżeli w konkretnym wypadku pracodawca nie ma obowiązku zgłoszenia, to powinien wyraźnie to (również na piśmie) potwierdzić.
3. Dodatkowe klauzule umowne
Ten wymóg (pod warunkiem, że spełnisz dwa wcześniejsze) nie jest warunkiem ustawowym.
Osobiście jednak proponuję w każdej umowie tego typu dodatkowe klauzule, mówiące np. o tym, że Zamawiający/Zleceniodawca (czyli Twoje przedsiębiorstwo) nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek uchybienia stwierdzone po stronie podwykonawcy/zleceniobiorcy w ramach niezgodnego z prawem zatrudniania pracowników, w tym w szczególności cudzoziemców, lub za wykonanie zobowiązań przez zleceniobiorcę wobec jego pracowników lub innych podmiotów współpracujących ze zleceniobiorcą.
W okolicznościach konkretnej umowy można dodać dodatkowe zapisy wzmacniające Twoją pozycję zwłaszcza pod kątem zabezpieczenia przed przyszłymi roszczeniami osób trzecich, w tym pracowników podwykonawcy.
I tak naprawdę, w praktyce, dopiero przy łącznym spełnieniu powyższych warunków (informacja + weryfikacja + dodatkowe klauzule), będziesz miał szansę uchylenia się od odpowiedzialności za postępowanie nierzetelnego podwykonawcy.
A skuteczne ograniczanie ryzyka to przecież istotna kwestia dla Twojej działalności, zwłaszcza w dzisiejszych niespokojnych czasach…
