Patryk Zbroja

adwokat

Kancelarię adwokacką prowadzi w Szczecinie. Specjalizuje się w prawie cywilnym i gospodarczym, w tym związanym z prawem morskim.
[Więcej >>>]

eBook

Local content w offshore wind. Od deklaracji do kontraktów i trwałych partnerstw

Patryk Zbroja20 listopada 2026Komentarze (0)

Jak skutecznie zwiększać udział polskich przedsiębiorstw w morskiej energetyce wiatrowej? Jak mierzyć local content, aby odzwierciedlał rzeczywistą wartość tworzoną w Polsce? I wreszcie – jak budować współpracę między polskimi i zagranicznymi firmami, aby przekładała się na konkretne zamówienia?

Te pytania towarzyszyły mi podczas Offshore Wind Poland 2026, konferencji zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej (PSEW) w dniach 17–18 listopada w Warszawie.

Branża mocno reprezentowana na każdym poziomie. Od polityków (choć nieco zajętych głosowaniami sejmowymi), przedstawicieli administracji, przez dużych deweloperów, aż do usługodawców i wykonawców wszystkich szczebli łańcucha wartości. Do tego, jak zawsze, sporo networkingu i kuluarowych rozmów.

I tradycyjnie dużo merytoryki. Szczególnie interesujące były dwie dyskusje poświęcone local content – jego rozumieniu, mierzeniu i praktycznej realizacji. Miałem przy tym przyjemność poprowadzić okrągły stół „Local content – od deklaracji do kontraktów”, podczas którego rozmawialiśmy o możliwościach i wyzwaniach związanych z udziałem krajowych przedsiębiorstw w łańcuchach dostaw.

Rozmowa była na tyle intensywna, że nie zdążyliśmy zrealizować całego zaplanowanego programu. Nie wystarczyło również czasu na pytania z sali. To chyba najlepsze potwierdzenie, że temat zasługuje na kontynuację.

Po konferencji zostało mi kilka przemyśleń, którymi chciałbym się podzielić.

Local content to coś więcej niż procent w raporcie

W ostatnich latach, a zwłaszcza od kwietnia tego roku (kiedy to zespół MAP oficjalnie zaprezentował definicję local content) wiele uwagi poświęcamy wskaźnikom udziału krajowego w projektach offshore wind. To naturalne – inwestycje o tak dużej skali powinny stwarzać możliwości rozwoju polskiego przemysłu, przedsiębiorczości i kompetencji.

Warto jednak pamiętać, że sam procent niewiele mówi, dopóki nie ustalimy, co dokładnie mierzymy.

Ustawa offshore, porozumienie sektorowe z 2021 r. czy Dobre praktyki Ministerstwa Aktywów Państwowych (MAP) odnoszą się do krajowego udziału z nieco różnych perspektyw. Jedne rozwiązania koncentrują się na statusie przedsiębiorcy, inne na wartości zamówień, a jeszcze inne na strukturze łańcucha dostaw.

Nie musi to oznaczać sprzeczności. Poszczególne instrumenty służą różnym celom. Z perspektywy rynku istotne jest jednak, aby stosowane metody były możliwie spójne i przewidywalne.

A tutaj niestety mogą pojawić się wątpliwości, choćby na kanwie wag kryteriów „krajowości podmiotów” przyjętych przez MAP:

  • 25% – jednostka dominująca najwyższego szczebla z siedzibą w Polsce,
  • 25% – główny przedmiot działalności wykonywany na terytorium Polski,
  • 15% – rezydencja podatkowa w Polsce,
  • 15% – zatrudnianie ponad 50% pracowników będących obywatelami RP lub mieszkańcami Polski płacącymi w kraju podatki i składki ZUS,
  • 10% – siedziba w Polsce (KRS/CEIDG) i nieprzerwana działalność przez co najmniej 3 lata,
  • 10% – ponad 50% rocznych obrotów generowanych w Polsce.

Dobrym przykładem do wstępnej oceny będzie tutaj przedsiębiorstwo należące do międzynarodowej grupy kapitałowej, które prowadzi produkcję w Polsce, zatrudnia polskich inżynierów i współpracuje z krajowymi poddostawcami.

Czy jego wkład w rozwój polskiej gospodarki powinniśmy oceniać przede wszystkim przez strukturę właścicielską (jednostka dominująca najwyższego szczebla nie ma siedziby w Polsce)?

Czy może również przez wartość produkcji, zatrudnienie, podatki i rozwój kompetencji?

Zwłaszcza że w tym sektorze potrzebujemy zdecydowanie obu perspektyw.

Wspieranie polskiego kapitału i jednocześnie zwiększanie wartości tworzonej w Polsce to dwa ważne, uzupełniające się cele.

Nie zawsze jednak można mierzyć je tymi samymi wskaźnikami.

Dlatego z zainteresowaniem obserwuję prace nad metodologią pomiaru komponentu krajowego, w tym pilotaż prowadzony przez GUS.

Spójne zasady pomiaru mogą przynieść korzyść wszystkim uczestnikom rynku: inwestorom, wykonawcom, instytucjom publicznym i dostawcom.

Zagraniczne przedsiębiorstwa są częścią polskiego local content

Polski offshore wind rozwija się dzięki współpracy wielu podmiotów – krajowych i międzynarodowych. Globalni producenci technologii, wykonawcy i dostawcy wnoszą doświadczenie zdobywane na innych rynkach, rozwiązania technologiczne, kompetencje organizacyjne i dostęp do międzynarodowych łańcuchów dostaw.

Z kolei polskie przedsiębiorstwa oferują coraz większy potencjał produkcyjny, wyspecjalizowane usługi, zaplecze inżynierskie i znajomość lokalnych uwarunkowań. Do tego dochodzi logistyka i mniejszy ślad węglowy. Dostawa komponentów np. z zakładu na północy Polski do jednego z dwóch polskich terminali instalacyjnych w Świnoujściu i w Gdańsku będzie przecież i szybsza, i tańsza, i na ogół bezpieczniejsza niż z drugiego końca Europy.

Nie powinniśmy jednak przeciwstawiać tych dwóch grup. Przyszłość polskiego offshore zależy właśnie w dużej mierze od umiejętnego łączenia ich potencjałów.

Chciałbym, aby międzynarodowe przedsiębiorstwa, które już uczestniczą w budowie polskich farm wiatrowych, widziały w naszym rynku perspektywę wieloletniej obecności.

Nie tylko przy realizacji pojedynczych kontraktów, lecz także przez inwestycje w zakłady produkcyjne, rozwój kompetencji, współpracę z polskimi podwykonawcami, a w przyszłości również wspólną ekspansję na rynki zagraniczne.

Takie podejście może przynosić korzyści obu stronom.

Dla polskich firm oznacza dostęp do nowych technologii, referencji i standardów realizacyjnych. Dla międzynarodowych wykonawców – rozwój stabilnego zaplecza dostawców, lepszą organizację logistyki i możliwość długofalowego funkcjonowania na rynku.

Warto zatem tworzyć warunki, partnerskie, w których zarówno polskie, jak i zagraniczne przedsiębiorstwa będą zainteresowane współtworzeniem trwałego potencjału przemysłowego w Polsce.

Od oczekiwań inwestora do rzeczywistych możliwości łańcucha dostaw

W dyskusjach o local content naturalnie wiele uwagi poświęcamy deweloperom. To oni wyznaczają kierunek inwestycji i określają podstawowe wymagania wobec wykonawców.

Jednocześnie projekty offshore wind mają wyjątkowo rozbudowaną strukturę kontraktową.

Duże pakiety, obejmujące turbiny, fundamenty, kable czy stacje elektroenergetyczne, realizują zazwyczaj międzynarodowi wykonawcy pierwszego szczebla (Tier 1). To na kolejnych poziomach ich łańcuchów dostaw powstaje wiele możliwości dla polskich przedsiębiorstw.

Dlatego skuteczne zwiększanie udziału krajowego wymaga współpracy w całym łańcuchu dostaw.

Deweloperzy mają istotną rolę w formułowaniu oczekiwań i promowaniu współpracy z krajowymi firmami. Globalni wykonawcy odpowiadają natomiast za organizację dostaw, kwalifikację podwykonawców oraz integrację poszczególnych zakresów.

Istotne jest przy tym zachowanie równowagi pomiędzy oczekiwaniami dotyczącymi local content a odpowiedzialnością wykonawcy za termin, jakość i bezpieczeństwo realizacji.

Z perspektywy kontraktowej nie zawsze będzie to łatwe. Wykonawca odpowiadający za cały pakiet musi mieć odpowiedni wpływ na dobór podwykonawców i zarządzanie ryzykiem.

Rozwiązaniem wydaje się przede wszystkim wczesny dialog oraz odpowiednio zaplanowana współpraca inwestorów, głównych wykonawców i potencjalnych dostawców.

Im wcześniej przedsiębiorcy poznają planowane potrzeby zakupowe, tym więcej mają czasu na przygotowanie ofert, zdobycie certyfikatów, rozwój mocy produkcyjnych i znalezienie partnerów.

Nie tylko kompetencje. Również finansowanie i odpowiedzialność

Podczas rozmów o udziale polskich firm w projektach offshore często koncentrujemy się na doświadczeniu i referencjach.

To bardzo ważne kwestie, ale nie jedyne.

Równie istotna jest zdolność do udźwignięcia warunków kontraktowych.

W większych zamówieniach pojawiają się wymagania dotyczące gwarancji bankowych, zabezpieczeń należytego wykonania, odpowiedzialności odszkodowawczej, terminów płatności czy ubezpieczeń.

Dla części mniejszych przedsiębiorstw stanowią one istotną barierę, nawet gdy posiadają odpowiednie kompetencje techniczne.

Nie oznacza to oczywiście, że deweloperzy lub wykonawcy powinni rezygnować z zarządzania ryzykiem. Skala i charakter inwestycji offshore uzasadniają wysokie wymagania w zakresie jakości, bezpieczeństwa i terminowości.

Warto natomiast poszukiwać rozwiązań, które pozwalają dostosowywać warunki współpracy do rzeczywistego zakresu i profilu ryzyka.

Mogą to być odpowiednio zaplanowane płatności za kamienie milowe, proporcjonalne zabezpieczenia, rozsądny podział odpowiedzialności czy wykorzystanie dostępnych instrumentów finansowych.

To również obszar, w którym ważną rolę mogą odgrywać instytucje finansowe, ubezpieczyciele i podmioty wspierające rozwój przedsiębiorstw.

Samo otwarcie możliwości udziału w zamówieniu nie wystarczy, jeżeli przedsiębiorca nie będzie miał ekonomicznych możliwości jego wykonania.

Partnerstwa, czyli jak połączyć potencjały bez mnożenia ryzyk

To zagadnienie było również jednym z tematów prowadzonego przeze mnie okrągłego stołu.

W branży offshore trudno oczekiwać, aby każde przedsiębiorstwo samodzielnie posiadało wszystkie kompetencje, referencje, zasoby i zabezpieczenia potrzebne do realizacji dużego pakietu.

Naturalnym rozwiązaniem jest więc współpraca.

Może ona przyjmować różne formy: podwykonawstwa, wspólnego przygotowania oferty, konsorcjum, joint venture czy utworzenia spółki celowej.

Każda z tych konstrukcji ma swoje zalety i ograniczenia.

Z punktu widzenia prawnika szczególnie ważne jest, aby wybór modelu współpracy wynikał z rzeczywistego charakteru przedsięwzięcia.

Wspólny udział w zamówieniu nie powinien oznaczać automatycznego przyjmowania przez mniejszego partnera odpowiedzialności nieproporcjonalnej do jego zakresu prac.

Podobnie zagraniczny partner technologiczny powinien mieć możliwość odpowiedniego zabezpieczenia swojego know-how i praw własności intelektualnej.

Z drugiej strony polski przedsiębiorca musi wiedzieć, jaki będzie jego rzeczywisty udział w projekcie, czego może oczekiwać od partnera i jakie korzyści przyniesie mu współpraca.

Dlatego przed złożeniem wspólnej oferty warto uzgodnić nie tylko podział prac i wynagrodzenia, ale również zasady podejmowania decyzji, odpowiedzialność, zabezpieczenia, prawa do technologii oraz sposób rozwiązywania potencjalnych sporów.

Dobrze przygotowane partnerstwo powinno wzmacniać wiarygodność całej oferty, a nie jedynie formalnie łączyć potencjały kilku przedsiębiorstw.

Właściwie zorganizowana współpraca może stać się jednym z najskuteczniejszych narzędzi zwiększania udziału polskich firm w dużych projektach inwestycyjnych.

Dlaczego zajmujemy się partnerstwami inwestycyjnymi w WWLZ?

Tematy poruszane podczas konferencji są nam szczególnie bliskie również z perspektywy praktyki kancelarii Wind & Water Legal Zbroja (WWLZ).

W naszej pracy obserwujemy, że przedsiębiorcy coraz częściej poszukują nie tylko wsparcia przy negocjowaniu pojedynczego kontraktu, lecz także pomocy w zaprojektowaniu długofalowej współpracy.

Dotyczy to zarówno polskich firm planujących wejście do większych projektów, jak i zagranicznych podmiotów poszukujących wiarygodnych partnerów na naszym rynku.

Z tych doświadczeń powstał Nawigator Partnerstw Inwestycyjnych – opracowanie WWLZ poświęcone modelom współpracy, podziałowi ryzyk i podstawowym decyzjom, które warto podjąć przed rozpoczęciem wspólnego przedsięwzięcia.

Wspomniałem o nim krótko podczas okrągłego stołu, ponieważ problematyka partnerstw naturalnie łączy się z naszymi rozmowami o local content.

Zainteresowanych tym zagadnieniem zapraszam do zapoznania się z Nawigatorem Partnerstw Inwestycyjnych.

Co dalej? Kilka wniosków na kolejne etapy rozwoju offshore

Obie konferencyjne dyskusje pokazały, jak wiele aspektów obejmuje dziś local content. Od definicji i metod pomiaru, przez politykę zakupową i organizację łańcuchów dostaw, aż po finansowanie i odpowiedzialność kontraktową.

Z mojej perspektywy szczególnie ważne będą cztery kierunki dalszych działań:

  1. większa przewidywalność i przejrzystość zasad. Jednolita metodyka pomiaru local content i odpowiednio wczesna informacja o planowanych zamówieniach ułatwią przedsiębiorcom podejmowanie decyzji inwestycyjnych;
  2. wzmacnianie współpracy z międzynarodowymi wykonawcami. Ich doświadczenie, technologie i obecność w globalnych łańcuchach dostaw mogą stać się ważnym czynnikiem rozwoju polskiego przemysłu;
  3.  budowanie kompetencji i zdolności kontraktowych. Polskie firmy potrzebują nie tylko dostępu do zamówień, ale również czasu i możliwości odpowiedniego przygotowania się do ich realizacji;
  4. rozwijanie rzeczywistych partnerstw. Takich, które łączą komplementarne kompetencje, pozwalają racjonalnie zarządzać ryzykiem i tworzą wartość dla wszystkich stron.

Warto przy tym pamiętać, że offshore wind to przedsięwzięcia realizowane w długim horyzoncie. Dzisiejsze decyzje zakupowe, inwestycje i relacje biznesowe będą miały znaczenie także dla kolejnych faz rozwoju polskiego sektora.

Local content jako wspólny projekt

Po Offshore Wind Poland 2026 pozostaję przekonany, że potencjał polskiego rynku morskiej energetyki wiatrowej jest bardzo duży.

Mamy przedsiębiorstwa, które już z powodzeniem uczestniczą w międzynarodowych projektach. Mamy kolejne firmy rozwijające kompetencje i przygotowujące się do wejścia w łańcuchy dostaw. Mamy również zagranicznych inwestorów i wykonawców, dla których Polska staje się istotnym miejscem prowadzenia działalności.

Wspólnym wyzwaniem jest takie wykorzystanie tych możliwości, aby korzyści z realizowanych inwestycji nie kończyły się wraz z zakończeniem budowy poszczególnych farm wiatrowych.

Chodzi przecież o coś więcej niż udział w jednym zamówieniu.

Chodzi o rozwój kompetencji, nowe inwestycje, trwałe relacje biznesowe i budowę potencjału, który pozwoli polskim przedsiębiorstwom coraz śmielej uczestniczyć również w projektach poza naszym krajem.

A to wymaga współpracy polskich i zagranicznych przedsiębiorców, otwartego dialogu oraz dobrze przygotowanych kontraktów.

Local content nie musi być grą o podziale ograniczonego rynku.

Może być wspólnym projektem budowania jego wartości.

I właśnie tak chciałbym patrzeć na kolejne lata rozwoju polskiego offshore wind.

 

Patryk Zbroja
adwokat, CEO Wind & Water Legal Zbroja (WWLZ)

***

„Zróbmy to teraz, rozliczymy później” – jedno z najdroższych zdań w kontraktach offshore wind?

Zmiana zakresu prac, dodatkowe koszty, presja harmonogramu i brak podpisanego aneksu. Jak zabezpieczyć kontrakt i rozwiązać spór, zanim trafi do arbitrażu?

W dużych projektach offshore wind harmonogram nie zawsze pozwala czekać na zakończenie negocjacji kontraktowych. Zmienia się zakres prac, dostępność jednostek, warunki pogodowe, sekwencja montażu lub wymagania techniczne. Niejednokrotnie decyzję operacyjną trzeba podjąć natychmiast.

Co jednak zrobić, gdy wykonawca otrzymuje polecenie wykonania dodatkowych prac, ale strony nie uzgodniły jeszcze ich ceny, wpływu na harmonogram ani formalnej zmiany kontraktu?

 

***

W czym mogę Ci pomóc?

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka Patryk Zbroja w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 0 komentarze… dodaj teraz swój }

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Wind & Water Legal Zbroja Adwokaci i Radcowie Prawni sp.k. w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis: